Μήπως κάθεστε στο κρεβάτι περισσότερο από όσο χρειάζεται;

Είναι γνωστό ότι ο άνθρωπος έχει την ικανότητα να επουλώνει τις βλάβες από μόνος του. Η διαδικασία της επούλωσης-ανάρρωσης γίνεται με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, όταν δεν υπάρχουν εμπόδια που την επηρεάζουν αρνητικά. (1)

Η γνωστή αλλά και πολύ λανθασμένη άποψη που λέει ότι το σώμα μας είναι απλά μια μηχανή, και θεωρεί σαν «εμπόδια» για τη σωστή επούλωση τις διάφορες δομικές «ανισσοροπίες», «λανθασμένες ευθυγραμμίσεις» και γενικά την έλλειψη «συμμετρίας». Κατά συνέπεια, διάφορα ευρήματα σε ακτινολογικές εξετάσεις όπως κήλη δίσκου, σκολίωση, αρθριτικές αλλοιώσεις (άλατα), και διάφορες άλλες «δομικές παρεκκλίσεις» από το θεωρούμενο φυσιολογικό, αυτομάτως χαρακτηρίζονται ως «παθολογία» η οποία ευθύνεται για το όποιο σύμπτωμα του πάσχοντος ανθρώπου και πρέπει να αντιμετωπιστεί χειρουργικά ή συντηρητικά ώστε να αποκατασταθεί η ισορροπία, ή συχνά γίνεται ταμπέλα αναπηρίας που συνοδεύει για πάντα τον άνθρωπο. (2)
Για πολλά χρόνια και μέχρι και σήμερα αυτό είναι ένα κυρίαρχο μοντέλο στον Ιατρικό κυρίως χώρο, με αποτέλεσμα ο πληθυσμός να θεωρεί αυτή την αντίληψη ως σωστή. Δυστυχώς όμως, η αλήθεια απέχει πολύ από αυτό.
Μια σημαντική δημοσίευση κατευθηντηρίων οδηγιών Γενικής Ιατρικής για τη διαχείριση των πιο συχνών νοσημάτων και καταστάσεων υγείας που αφορούν την οσφυαλγία και έγινε από πολυμελή ομάδα του τμήματος Ιατρικής του πανεπιστημίου Κρήτης, συστήνει στους γιατρούς που εξετάζουν ασθενείς με κρίση οσφυαλγίας να ΑΠΟΦΕΥΓΟΥΝ να τους παραπέμπουν αμέσως για ακτινογραφίες, αξονικές και μαγνητικές τομογραφίες, σπινθηρογράφημα οστών. Οι περιπτώσεις στις οποίες η ομάδα έρευνας του τμήματος ιατρικής του Πανεπιστημίου Κρήτης συστήνει στους γιατρούς να παραπέμπουν τους ασθενείς στις εξετάσεις αυτές, είναι όταν υπάρχουν παθήσεις που προκαλούν οσφυαλγία λόγω φλεγμονής, καρκίνο, ή υποψία κατάγματος σε κάποιο σπόνδυλο.

Στις ίδιες κατευθυντήριες οδηγίες, οι συγγραφείς αναφέρουν ότι οι απλές ακτινογραφίες στην Οσφυική μοίρα (στη μέση δηλαδή) δεν πρέπει να γίνονται σα ρουτίνα από τους γιατρούς, διότι δεν έχουν διαγνωστική αξία, ούτε χρησιμεύουν στη θεραπεία από τη οσφυαλγία.
Επιπλέον, στις περισσότερες περιπτώσεις, ο απεικονιστικός έλεγχος (ακτινογραφίες, αξονική και μαγνητική τομογραφία) δεν αλλάζει το θεραπευτικό πρόγραμμα, ενώ μπορεί και να οδηγήσει σε μη απαραίτητη χειρουργική παρέμβαση. Δεν θα πρέπει να παραβλέπεται το κόστος και κυρίως η πιθανότητα καρκινογένεσης από την αλόγιστη διενέργεια ακτινογραφιών και αξονικών τομογραφιών ΟΜΣΣ» . (3)

Είναι προφανές ότι εδώ και χρόνια διαιωνίζεται μια νοοτροπία η οποία έχει δημιουργήσει στον πληθυσμό μια σειρά από λαθεμένες αντιλήψεις σχετικά με το τι είναι επιβλαβές και τι όχι, όπως και στο ποιά είναι η επιστημονικά τεκμηριωμένη θεραπευτική προσέγγιση σε θέματα που βασανίζουν μεγάλη μερίδα του πληθυσμού όπως η οσφυαλγία (πόνος στη μέση) για παράδειγμα.

Η φιλοσοφία αυτή που λέγεται «δομικό μοντέλο» (μια και θεωρεί υπεύθυνη τη δομή για τα επώδυνα συμπτώματα, δηλαδή τα οστά, τους μεσοσπονδύλιους δίσκους κλπ) ξεκίνησε πριν 500 χρόνια, έχοντας το χαρακτηριστικό ότι το σώμα είναι μια μηχανή της οποίας οι βλάβες αντιμετωπίζονται χειρουργικά είτε αποκαθιστώντας τη διαφορά μήκους ενός κοντού ποδιού, τις καμπύλες της σπονδυλικής στήλης ή τα οστεόφυτα ή με συντηρητικές παρεμβάσεις στις οποίες υποτίθεται ότι αλλάζουμε τη θέση των πλευρών, τη σχέση μεταξύ των αρθρώσεων που «έφυγαν» από τη θέση τους στη σπονδυλική στήλη με χειρισμούς κλπ.

Ευτυχώς, η έρευνα έδειξε ότι τα αίτια πολλών από τους επώδυνων καταστάσεων όπως ο πόνος στη μέση, τον αυχένα ή κάποιες αρθρώσεις δε μπορούν να αναζητηθούν ούτε στην κακή στάση, ούτε στις αλλαγές στις φορτίσεις του σώματος μόνο, ούτε στη δομή (4),(5),(6)

Για να γίνει καλύτερα αντιληπτό, ας δούμε μερικά παραδείγματα : 

Εικόνα1

Εδώ βλέπουμε τη μαγνητική τομογραφία γυναίκας κοντά στα 30, με πάρα πολύ έντονα συμπτώματα ισχιαλγίας σε βαθμό που χρειάστηκε να κάνει επισκληρίδιο χορήγηση φαρμάκου για να ηρεμήσει, χωρίς απολύτως κανένα εύρημα στην εξέταση που να συνηγορεί στη σοβαρότητα του πόνου.

Εικόνα2

Αντιθέτως, εδώ βλέπουμε την εικόνα μιας ηλικιωμένης γυναίκας άνω των 90 ετών με εκτεταμένες δομικές βλάβες όπως συμπιεστικά κατάγματα λόγω οστεοπόρωσης αλλά και σημαντική σπονδυλική στένωση σε πολλά επίπεδα, η οποία δεν παραπονείται για πόνους

Χρειάζεται λοιπόν ένας άλλος τρόπος προσέγγισης των μυοσκελετικών προβλημάτων ο οποίος να είναι επιστημονικά επαρκώς τεκμηριωμένος, να δίνει την πραγματική εικόνα και να μη δημιουργεί λανθασμένες αντιλήψεις και φοβίες στον πληθυσμό, οι οποίες δημιουργούν χρονίως πάσχοντες ανθρώπους.

Ένα νέο μοντέλο

  Μπορούμε να χωρίσουμε τους μηχανισμούς που το σώμα μας «αυτοεπισκευάζεται» ανάλογα με το τι έχει προκαλέσει την όποια βλάβη. Σε έναν οξύ τραυματισμό π.χ. διάστρεμμα, η ανάρρωση γίνεται μέσω της διαδικασίας επούλωσης των τραυματισμένων ιστών. (7),(8),(9),10) 

  Εάν κάποιος έχει υποστεί κάταγμα και έχει ακινητοποιηθεί σε γύψο λόγω κατάγματος, οι ιστοί που ήταν ακινητοποιημένοι δε θα μπορούν να αντέχουν τα φορτία που δέχονται σε διάφορες καθημερινές δραστηριότητες όπως όταν ήταν υγιείς. Επίσης οι μύες δε θα μπορούν να ελέγχουν τις κινήσεις αυτές με το σωστό τρόπο, με αποτέλεσμα η ανάρρωση εδώ να σχετίζεται με τις διαδικασίες προσαρμογής τόσο των ιστών της περιοχής που πάσχει, όσο και με το κεντρικό νευρικό σύστημα που πρέπει να συντονίζει αυτές τις προσαρμογές. (11),(12),(13),(14) . Στις περισσότερες περιπτώσεις άτομα με κάποιο πόνο που μπορεί να υπήρχε για μεγάλο διάστημα, αν κάνουν μαγνητική τομογραφία ή κάποια άλλη εργαστηριακή εξέταση όταν περάσει ο πόνος, δε θα φανεί κάποια βελτίωση στα όποια ευρήματα  υπήρχαν. (15), (16),(17),(18),(19),(20),(21). Αυτό σημαίνει ότι οι «κήλες» που βρέθηκαν στην περίοδο της έντονης κρίσης μιας οσφυαλγίας για παράδειγμα, το πιθανότερο είναι ότι προϋπήρχαν και σίγουρα θα υπάρχουν και μετά την πάροδο της κρίσης, χωρίς να δημιουργούν κανένα απολύτως πρόβλημα. Συνεπώς η ανάρρωση εξαρτάται από την υποχώρηση των συμπτωμάτων και όχι με την «υποχώρηση» της όποιας κήλης και θεωρείται ικανοποιητική όταν ο πάσχων μπορεί να κάνει τις δραστηριότητες που έκανε και να σηκώνει τα φορτία που σήκωνε πριν την έναρξη της κρίσης. 

Το ίδιο ισχύει και σε περιπτώσεις προβλημάτων σε περιφερικές αρθρώσεις όπως ο ώμος για παράδειγμα, όπως στο παρακάτω παράδειγμα, που βλέπουμε τη μαγνητική τομογραφία ενός ασθενή που δείχνει πλήρη ρήξη του θυλάκου στον ώμο (γληνοβραχιόνια άρθρωση) , και ρήξεις στον τένοντα του Υπερακανθίου και Δικεφάλου μυών ενώ ο ασθενής μπορεί να παίζει πλέον τένις 3 χρόνια μετά τον τραυματισμό χωρίς να πονάει. (22)

Εικόνα3

Τι να θυμόμαστε

  1. Μη σας πιάνει πανικός αν ακούσετε ότι έχετε άλατα, σκολίωση, κήλη μεσοσπονδυλίου δίσκου. Περισσότερο κινδυνεύετε από την παραπληροφόρηση και το φόβο  που προκαλεί, παρά από όλα αυτά. 
  2. Το σώμα μας έχει πράγματι τη μοναδική ικανότητα να επουλώνει τις βλάβες του, αλλά πρέπει να του δώσουμε την ευκαιρία να το κάνει.
  3. Η κίνηση είναι υγεία. Με βάση τη γνωστή λαϊκή ρήση ότι «ό,τι δεν κινείται σκουριάζει», η ελάττωση της φυσικής δραστηριότητας συνεισφέρει στη χειροτέρευση της υγείας των ιστών. Σε περιπτώσεις τραυματισμού ή πόνου, ο χρόνος ακινησίας ή ακινητοποίησης θα πρέπει να είναι ο μικρότερος δυνατός ανάλογα με την έκταση και την περιοχή της βλάβης.
  4. Οι ιστοί που έχουν τραυματιστεί, χάνουν την ικανότητά τους να αντέχουν τα διάφορα φορτία που δέχονται στην καθημερινή ζωή όπως πριν τον τραυματισμό. Πολλές φορές, ενώ ο πάσχων δεν πονάει πλέον, θεωρεί ότι μπορεί να επανέλθει άμεσα στις δραστηριότητές του προ του τραυματισμού  και με έκπληξη συνειδητοποιεί ότι ακόμη και μικρά φορτία είναι δύσκολο να τα διαχειριστεί η τραυματισμένη περιοχή του σώματός του.
  5. Αυτό σημαίνει ότι χρειάζεται μια σταδιακή επανένταξη στις δραστηριότητες, μέσω ενός ειδικά σχεδιασμένου προγράμματος Φυσικοθεραπείας. Ο στόχος είναι η λειτουργική αποκατάσταση με τρόπο που βοηθάει τον πάσχοντα τόσο να βελτιώσει την ικανότητα προσαρμογής των ιστών του σώματός του και να ξεπεράσει τους φόβους του, όσο και τη σωστή ενημέρωσή του για τους μηχανισμούς του πόνου και το τι πρέπει να προσέχει κατά τη διάρκεια της φάσης προσαρμογής. 
  6. Είναι σημαντικό να ενθαρρύνεται ο πάσχων στην ενεργητική συμμετοχή του στην αποκατάσταση με στόχο τη βελτιστοποίηση των διαδικασιών επούλωσης που έχει το σώμα μέσω της ανάρρωσης, προσαρμογής και της ανακούφισης των συμπτωμάτων που είναι βασικοί μηχανισμοί στην αποκατάσταση.

    

  

Αρθρογραφία

  1. AACOM 2015 What is Osteopathic Medicine". American Association of Colleges of Osteopathic Medicine  (AACOM). Retrieved 10 March 2015. http://www.aacom.org/become-a-doctor/aboutom#aboutom
  2. Mootz RD, Phillips RB 1997 "Chiropractic belief systems". In Cherkin DC, Mootz RD (eds.). Chiropractic in the United States: Training, Practice, and Research. Rockville, MD: Agency for Health Care Policy and Research. pp. 9-16. http://www.chiroweb.com/archives/ahcpr/uschiros.PDF. Retrieved 10.3.15. AHCPR Pub No. 98-N002
  3. http://www.greekphcguidelines.gr/wordpress/wp- content/uploads/2014/09/οσφυαλγια-final.pdf
  4. Bakker EW, Verhagen AP, van Trijffel E et al 2009 Spinal mechanical load as a risk factor for low back pain: a systematic review of prospective cohort studies. Spine (Phila Pa). Apr  15; 34 (8): E281-93.
  5. Roffey DM et al 2010 Causal assessment of awkward occupational postures and low back pain: results of a systematic review. Spine Journal. 10: 89-99.
  6. Lederman E 2011 The fall of the postural-structural-biomechanical model in manual and physical therapies: exemplified by lower back pain. Journal of Bodywork and Movement
  7. Witte MB, Barbul A 1997 General principles of wound healing. Surgical Clinics of North America. Jun; 77(3):509-28.
  8. Mutsaers SE, Bishop JE, McGrouther G, Laurent GJ 1997 Mechanisms of tissue repair: from wound healing to fibrosis. International Journal of Biochemistry and Cell Biology. Jan; 29(1):5-17.
    1. Enoch S, Leaper DJ 2008 Basic science of wound healing. Surgery   (Oxford). Volume 26, Issue 2, February, Pages 31-37.
    2. Bunker DL, Ilie V, Nicklin S 2014 Tendon to bone healing and its implications for surgery. Muscles Ligaments Tendons  Journal. Nov 17; 4(3):343-50.
    3. Kidd G, Lawes N, Musa I 1992 Understanding neuromuscular plasticity: a basis for clinical rehabilitation. Edward Arnold, London. 
    4.  Liepert J, Tegenthoff M, Malin JP 1995 Changes of cortical motor area size during immobilization. Electroencephalography and Clinical Neurophysiology. 97:382-38.
    5. Muijka M, Padilla S 2001 Muscular characteristics of detraining in humans. Medicine and Science in Sports and Exercise. 333:1297-1303.
    6. Seki K, Taniguchi Y, Narusawa M 2001 Effects of joint immobilization on firing rate modulation of human motor units. Journal of Physiology. 530(3):507-519.
    7. Boos N, Rieder R, Schade V, Spratt KF, Semmer N, Aebi M 1995 Volvo Award in clinical sciences. The diagnostic accuracy of magnetic resonance imaging, work perception, and psychosocial factors in identifying symptomatic disc herniations. Spine (Phila Pa 1976). 1995 Dec 15; 20(24):2613-25.
    8. Savage RA et al 1997 The relationship between the magnetic resonance imaging appearance of the lumbar spine and low back pain, age and occupation in males. European Spine
    9. Borenstein DG, O'Mara JW Jr, Boden SD et al 2001 The value of magnetic resonance imaging of the lumbar spine to predict low-back pain in asymptomatic subjects: a seven-year followup study. Journal of Bone and Joint Surgery [American]. Sep; 83-A (9): 1306-11.
    10. Waddell G, Burton AK 2001 Occupational health guidelines for the management of low back pain at work: evidence review. Occupational Medicine (London). Mar; 51 (2): 124-35.
    11. Jarvik JG, Hollingworth W, Heagerty PJ et al 2005 Three-year incidence of low back pain in an initially asymptomatic cohort: clinical and imaging risk factors. Spine. 30: 1541-8. Jarvinen MJ, Lehto MU 1975 Healing of a crush injury in rat striated muscle. 2. a histological study of the effect of early mobilization and  immobilization on the repair processes. Acta Pathologica et Microbiologica Scandinavica. May 83(3):269-82.
    12. Carragee E et al 2006 Does Minor Trauma Cause Serious Low Back Illness? Spine. 31(25):2942-2949.
    13. Kanayama M, Togawa D, Takahashi C et al 2009 Cross-sectional magnetic resonance imaging study of lumbar disc degeneration in 200 healthy individuals. Journal of Neurosurgery of the Spine. Oct; 11 (4): 501-7.
    14. A process approach in manual and physical therapies: beyond the structural model. Eyal Lederman, CPDO Online Journal (2015), May, p1-18. www.cpdo.net

Η έρευνα έδειξε ότι τα αίτια πολλών από τις επώδυνες καταστάσεις όπως ο πόνος στη μέση, τον αυχένα ή κάποιες αρθρώσεις δεν μπορούν να αναζητηθούν ούτε στην κακή στάση, ούτε στις αλλαγές στις φορτίσεις του σώματος μόνο, ούτε στη δομή. Δείτε γιατί.

Τελευταία Νέα

  • Μήπως κάθεστε στο κρεβάτι περισσότερο από όσο χρειάζεται;

    Είναι γνωστό ότι ο άνθρωπος έχει την ικανότητα να επουλώνει τις βλάβες από μόνος του. Η διαδικασία της επούλωσης-ανάρρωσης γίνεται με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, όταν δεν υπάρχουν εμπόδια που την επηρεάζουν αρνητικά. (1)

Δείτε μας στο

Youtube 2

Επικοινωνία

Διεύθυνση: Αβύδου 15, Ζωγράφου, 15771

Τηλ: 210 77.84.822

Φαξ: 210 77.84.822

manualph logo